Jump to content

Jan Kochanowski

From Wikiquote
O mnie Moskwa i będą wiedzieć Tatarowie
I, różnego mieszkańcy świata, Anglikowie.
Of me the Muscovites shall know, and the Tatars;
and the English, denizens of a world apart.

Jan Kochanowski (1530 – 22 August 1584) was a Polish Renaissance poet who wrote in Latin and Polish and established poetic patterns that would become integral to the Polish literary language. He has been called the greatest Polish poet before Adam Mickiewicz (the latter, a leading Romantic writer) and one of the most influential Slavic poets prior to the 19th century.

Quotes

[edit]
  • O mnie Moskwa i będą wiedzieć Tatarowie
    I, różnego mieszkańcy świata, Anglikowie.
    • Of me the Muscovites shall know, and the Tatars;
      and the English, denizens of a world apart.
    • Odes, II, 24. Reported in George R. Noyes, "6. Jan Kochanowski", Stephen P. Mizwa (ed.) Great Men and Women of Poland (New York: Macmillan Co, 1942) p. 67
  • I write in the same fashion that I live:
    My rhymes are drunken, for I love to drink.
    I like a revel and I like a jest,
    Sometimes a woman: such things fill my verse.
    And why pretend? The priest who strives to teach
    Me moderation, hides a devil within.
    • Trifles. Reported in George R. Noyes (1942) p. 71

Dismissal of the Greek Envoys (1578)

[edit]
We small folk, when we sin, we are risking less—
It’s only ourselves we lose in wickedness.
Our leaders’ crimes, though, bring whole cities down,
And cause great emperors to lose their crown.
  • Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie,
    A ludzką sprawiedliwość w ręku trzymacie,
    Wy mówię, którym ludzi paść poruczono
    I zwierzchności nad stadem bożem zwierzono,
    Miejcie to przed oczyma zawżdy swojemi,
    Żeście miejsce zasiedli boże na ziemi,
    Z którego macie nie tak swe własne rzeczy,
    Jako wszytek ludzki mieć rodzaj na pieczy.
    A wam więc nad mniejszymi zwierzchność jest dana:
    Ale i sami macie nad sobą pana,
    Któremu kiedyżkolwiek z spraw swych uczynić
    Poczet macie, trudnoż tam krzywemu wynidź.
    Nie bierze ten pan darów, ani się pyta;
    Jeśli kto chłop, czyli się grofem poczyta?
    W siermiędzeli go widzi, w złotychli głowach:
    Jeśli namniej przewinił, bydź mu w okowach.
    Więc ja podobno z mniejszem niebezpieczeństwem
    Grzeszę, bo sam się tracę swem wszeteczeństwem;
    Przełożonych występy miasta zgubiły
    I szerokie do gruntu carstwa zniszczyły.
    • You with the Republic under your command,
      Who carry human justice in your hand—
      Yes, you to whom the human flock’s consigned,
      Whose job is to ensure it’s safe and sound—
      Always remember this for all you’re worth:
      You are God’s representative on earth.
      You’re more than your own affairs to keep in mind:
      You must look after all of humankind.
      You rule all those beneath you; yet you too
      Possess a Lord, a ruler over you.
      One day his final judgment must be faced—
      And woe betide those who have been unjust!
      This Lord does not take gifts, nor does he care
      Whether a man’s a peasant or a peer.
      Whether he’s clad in rags or cloth-of-gold—
      If he’s done wrong, he’ll find himself engaoled.
      We small folk, when we sin, we are risking less—
      It’s only ourselves we lose in wickedness.
      Our leaders’ crimes, though, bring whole cities down,
      And cause great emperors to lose their crown.
    • Chorus (tr. Bill Johnston, 2007)

Laments (1580)

[edit]
Zyskiem człowiek zwać musi, w czem nie popadł szkody.
What is not loss, that must be rated gain.
Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest, lituj mej żałości.
Wherever you may be—if you exist—
Take pity on my grief.
  • Wielkieś mi uczyniła pustki w domu moim,
    Moja droga Orszulko, tym zniknienim swoim!
    Pełno nas, a jakoby nikogo nie było:
    Jedną maluczką duszą tak wiele ubyło.
    • VIII
      • Thou hast made all the house an empty thing,
        Dear Ursula, by this thy vanishing.
        Though we are here, 'tis yet a vacant place,
        One little soul had filled so great a space.
        • (tr. Dorothea Prall, 1920)
      • The void that fills my house is so immense
        Now that my girl is gone. It baffles sense:
        We all are here, yet no one is, I feel;
        The flight of one small soul has tipped the scale.
        • (tr. Barańczak and Heaney, 1995)
  • Kupićby cię mądrości za drogie pieniądze,
    Która (jeśli prawdziwie mienią) wszystkie żądze,
    Wszystkie ludzkie frasunki umiesz wykorzenić.
    • IX
      • Thou shouldst be purchased, Wisdom, for much gold
        If all they say of thee is truly told:
        That thou canst root out from the mind the host
        Of longings.
        • (tr. Dorothea Prall, 1920)
      • I'd buy you, Wisdom, with all of the world's gold—
        But is there any truth in what we're told
        About your power to purge our human thought
        Of all its dread?
        • (tr. Barańczak and Heaney, 1995)
  • Gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest, lituj mej żałości.
    A niemożeszli w onej dawnej swej całości,
    Pociesz mię, jako możesz, a staw się przedemną,
    Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną.
    • X
      • Wherever you may be—if you exist—
        Take pity on my grief. O presence missed,
        Comfort me, haunt me; you whom I have lost,
        Come back again, be shadow, dream, or ghost.
        • (tr. Barańczak and Heaney, 1995)
  • Nieznajomy wróg jakiś miesza ludzkie rzeczy.
    • XI
      • Some unknown foe confuses men's affairs.
        • (tr. Dorothea Prall, 1920)
  • A my rozumy swoje przedsię udać chcemy,
    Hardzi między prostaki, że nic nie umiemy.
    • XI
      • Yet still we vaunt us of our mighty mind
        In idle arrogance among our kind.
        • (tr. Dorothea Prall, 1920)
  • My, nieposłuszne, Panie, dzieci Twoje,
    W szczęśliwe czasy swoje
    Rzadko Cię wspominamy,
    Tylko rozkoszy zwykłych używamy.
    • XVIII
      • My Lord, each of us is your willful child:
        By happiness beguiled,
        Entranced by earthly joys,
        He soon forgets you and heeds not your voice.
        • (tr. Barańczak and Heaney, 1995)
  • Czas doktór każdemu.
    • XIX
      • Time is the cure for everything.
        • (tr. Barańczak and Heaney, 1995)
  • Zyskiem człowiek zwać musi, w czem nie popadł szkody.
    • XIX
      • What is not loss, that must be rated gain.
        • (tr. Dorothea Prall, 1920)
[edit]
Wikipedia
Wikipedia
Wikipedia has an article about:
Wikisource
Wikisource
Wikisource has original text related to:
Commons
Commons
Wikimedia Commons has media related to:
Retrieved from "https://en.wikiquote.org/w/index.php?title=Jan_Kochanowski&oldid=3899543"